Αχιλλέας Πληθάρας,
υπεύθυνος εκστρατειών WWF Ελλάς
Ας αντιστρέψουμε την ερώτηση του τίτλου και ας αναρωτηθούμε πόσο θα κοστίσει στην οικονομία, στο περιβάλλον, στη βιοποικιλότητα, στην υγεία, στις επόμενες γενιές η αποτυχία προώθησης της πράσινης ενέργειας, της πράσινης δουλειάς, της πράσινης ανάπτυξης. Πρόσφατη μελέτη του ΟΗΕ υπολόγισε ότι κάθε χρόνο χάνουν τη ζωή τους 300.000 άνθρωποι εξαιτίας της ήδη παρατηρούμενης κλιματικής αλλαγής
, ενώ οι οικονομικές απώλειες ανέρχονται σε 125 δισ. ευρώ ετησίως. Το κόστος της «κλιματικής» αδράνειας έχει υπολογιστεί από τον διάσημο οικονομολόγο Νίκολας Στερν ότι θα είναι 5-20 φορές μεγαλύτερο από ό,τι το κόστος έγκαιρης λήψης μέτρων. Την ίδια θέση ασπάζεται και ο οικονομολόγος, βραβευμένος με Νομπέλ, Πολ Κρούγκμαν, που σημειώνει επιπλέον ότι οι μαζικές επενδύσεις σε καθαρή ενέργεια και πράσινες θέσεις εργασίας θα δώσουν μια πειστική λύση στην καταπολέμηση της οικονομικής κρίσης. Στο ίδιο μήκος κύματος και το Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ, το οποίο σε νέα του έκθεση έδειξε πως η μείωση των εκπομπών θα βοηθήσει την παγκόσμια οικονομία και θα φέρει 10 εκατ. νέες πράσινες θέσεις εργασίας.
Με άλλα λόγια, όσο και αν κοστίσει σε αρχικό στάδιο η προώθηση της «βιώσιμης ανάπτυξης» ας είμαστε σίγουροι ότι σε μεσομακροπρόθεσμο επίπεδο αυτή είναι η μόνη «βιώσιμη» επιλογή για την κοινωνία και την οικονομία. Εύλογα βέβαια θα ρωτήσει κάποιος γιατί δεν προχωρούμε επιτέλους στη βιώσιμη ανάπτυξη αφού όλα είναι ευνοϊκά. Είμαι της άποψης ότι βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ένα νέο λουδιτισμό, από την ανάποδη. Στις αρχές της βιομηχανικής επανάστασης οι λουδίτες στη Βρετανία κατέστρεφαν τις μηχανές και αντιτάσσονταν στην τεχνολογική πρόοδο, εκφράζοντας με αυτόν τον τρόπο τις ανασφάλειες για το μέλλον τους. Σήμερα οι παγιωμένες – σχεδόν καθεστωτικές – επιχειρηματικές και πολιτικές δομές που εξυπηρετούν το BAU (business as usual) αντιδρούν στην εξέλιξη που κρύβει μέσα της η πράσινη ενέργεια, η αποκέντρωση των ενεργειακών οδών και υπηρεσιών, η απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα που ελέγχουν λίγοι κ.ο.κ. Με βεβαιότητα μπορώ να πω πως οι συγκεκριμένοι νεολουδίτες θα χάσουν τον πόλεμο. Το στοίχημα είναι να τον χάσουν όσο το δυνατόν πιο γρήγορα, ώστε να καταφέρουμε να αποτρέψουμε εγκαίρως τις χειρότερες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Αναφορικά με την Ελλάδα, στην παρούσα συγκυρία η αδράνεια δεν μπορεί να αποτελέσει επιλογή για τη χώρα. Μάλιστα με την επιστημονική έκθεση του WWF Ελλάς με τίτλο «Λύσεις για την κλιματική αλλαγή: Όραμα βιωσιμότητας για την Ελλάδα του 2050», αποδεικνύεται ότι η Ελλάδα μπορεί να μπει εγκαίρως στο δρόμο της «πράσινης ανάπτυξης», περιορίζοντας το όποιο βραχυπρόθεσμο οικονομικό κόστος. Η πρόταση του WWF Ελλάς δείχνει ότι η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να μειώσει τις εκπομπές της κατά 67% ως το 2050, σε σχέση με το 1990, ακολουθώντας μια απόλυτα λελογισμένη πορεία. Το κόστος ισοδυναμεί με ετήσιες δαπάνες περίπου 0,7% του ΑΕΠ, ποσό ελάχιστο σε σχέση με το κόστος από τη μη εκπλήρωση των δεσμεύσεων της χώρας ή σε σχέση με τις νέες θέσεις εργασίας που θα δημιουργηθούν, π.χ., από την προώθηση των ανανεώσιμων πηγών και της εξοικονόμησης ενέργειας. Λαμβάνεται μάλιστα ως δεδομένο ότι ο περιορισμός των εκπομπών θα συνυπάρξει με την απρόσκοπτη ανάπτυξη της χώρας, θεωρώντας ότι η αύξηση του ΑΕΠ θα προχωρήσει με ρυθμό 3% ως το 2020, για να μειωθεί ύστερα στο 1,5% ετησίως από το 2020 ως το 2050. Εν κατακλείδι, το θέμα δεν είναι πόσο στοιχίζει η πράσινη ανάπτυξη αλλά πόσο πιο γρήγορα θα φθάσουμε εκεί!
