Η οικονομική κρίση, η μεγαλύτερη που βίωσε η ανθρωπότητα εδώ και πολλές δεκαετίες, δεν αφορά μόνο οικονομικά μεγέθη, σημειώνει ο κ. Νίκος Χαραλαμπίδης, γενικός διευθυντής του ελληνικού γραφείου της Greenpeace. Αφορά πρωτίστως ανθρώπους που έχασαν ή πρόκειται να χάσουν τη δουλειά τους και είναι αντιμέτωποι με μια νέα σκληρή πραγματικότητα.
Ταυτόχρονα οι πυλώνες της παραδοσιακής ανάπτυξης (όπως αυτοκινητοβιομηχανία, κατασκευές, ναυτιλία, τουρισμός) έχουν βυθιστεί στο μαρασμό και στην ανυποληψία και δείχνουν να μη μπορούν να βγάλουν την παγκόσμια οικονομία από την κρίση, τουλάχιστον όχι στο ορατό και προβλέψιμο μέλλον.
Την ίδια ώρα μία ακόμη κρίση, κατά πολλούς μεγαλύτερης εμβέλειας και διάρκειας, απειλεί τους θεμελιώδεις πυλώνες πάνω στους οποίους στηρίξαμε την ανάπτυξη εδώ και πολλές δεκαετίες. Είναι η κρίση του κλίματος. Μια κρίση της οποίας οι συνέπειες υπερβαίνουν, ακόμη και σε καθαρά οικονομικά μεγέθη, την τρέχουσα οικονομική κρίση.
Η όποια απάντηση λοιπόν σε αυτή την πρωτόγνωρη κατάσταση θα πρέπει να απαντά ταυτόχρονα στα δύο καυτά ερωτήματα της εποχής: Πώς θα αποφύγουμε την κλιματική απειλή την ώρα που η οικονομία παραπαίει; Πώς θα ανορθώσουμε την οικονομία κάνοντας την ίδια στιγμή στροφή 180 μοιρών στις επιλογές μας προκειμένου να αντιμετωπίσουμε την κλιματική κατάρρευση;
Μέσα σε αυτή την πραγματικότητα βλέπουμε όλο και μεγαλύτερο ενδιαφέρον, τόσο από επιχειρήσεις όσο και από την κυβέρνηση, γύρω από την «πράσινη επιχειρηματικότητα». Συχνά παρουσιάζεται ως η πανάκεια για τη διέξοδο από τη σημερινή κρίση και – κατά τη γνώμη μου – αποτελεί σημαντικό κομμάτι της λύσης. Σπανιότερα, το ενδιαφέρον αυτό συνοδεύεται από ανάλογες δράσεις και επιλογές. Ο τομέας της ενέργειας είναι αυτός που κατά κύριο λόγο προσφέρει ευκαιρίες για τις επιχειρήσεις που ενδιαφέρονται να επενδύσουν στην πράσινη επιχειρηματικότητα.
Οι κλιματικές αλλαγές αναγνωρίζονται πλέον ως η μεγαλύτερη σύγχρονη απειλή για ολόκληρο τον πλανήτη. Όπως μάλιστα καταδεικνύεται, το κόστος της αδράνειας είναι κατά πολύ υψηλότερο αυτού της έγκαιρης λήψης μέτρων. Ευτυχώς, αφενός γνωρίζουμε πολύ καλά τι πρέπει να κάνουμε, αφετέρου οι διαθέσιμες λύσεις μάς δίνουν τη δυνατότητα να αντιμετωπίσουμε έγκαιρα το πρόβλημα. Σύμφωνα με τις πιο έγκυρες και πρόσφατες επιστημονικές μελέτες, η έγκαιρη αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών απαιτεί από τις αναπτυγμένες χώρες να μειώσουν τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO2) από 80% ως 50% μέχρι το 2050. Αυτό μπορεί να γίνει μόνο μέσα από ριζικές αλλαγές στον τρόπο που παράγουμε και καταναλώνουμε ενέργεια που θα έχουν ως αποτέλεσμα σημαντική εξοικονόμηση ενέργειας και μαζική διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ). Η στροφή αυτή είναι απολύτως εφικτή, τόσο οικονομικά όσο και τεχνικά, όπως αποδεικνύει και η σχετική έκθεση της Greenpeace με τίτλο «Ενεργειακή Επανάσταση» (διαθέσιμη στην ηλεκτρονική διεύθυνση http://www.greenpeace.org/greece/press/118523/energy-revolution). Αυτό που απαιτείται είναι να αμφισβητήσουμε και τελικά να ανατρέψουμε το ενεργειακό κατεστημένο που μας έχει οδηγήσει στο σημερινό αδιέξοδο. Σε αυτόν το δύσκολο δρόμο η επιχειρηματικότητα μπορεί να αποτελέσει καταλύτη αλλαγών.
Σε μια εποχή όπου πολιτικοί και επιχειρήσεις δηλώνουν ότι η «πράσινη επιχειρηματικότητα είναι το μέλλον», είναι καιρός να φύγουμε από τα λόγια και να πάμε στις απαραίτητες πράξεις. Η υπευθυνότητα απέναντι στην κοινωνία και στο περιβάλλον θα κριθεί από το πόσο σύντομα θα καταφέρουμε να προσαρμοστούμε στις αυριανές προκλήσεις και από τις ουσιαστικές πρωτοβουλίες για την έγκαιρη αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών.
Πρόσφατες εκθέσεις καταδεικνύουν ότι οι ελπίδες που πολλοί έχουν εναποθέσει στην πράσινη ανάπτυξη έχουν βάση. Η στροφή στις πράσινες τεχνολογίες σημαίνει και μείωση της ανεργίας. Η στροφή στην πράσινη επιχειρηματικότητα μπορεί να εγγυηθεί μια διέξοδο από την κρίση. Μπορούμε να τα καταφέρουμε, και μάλιστα σύντομα, αρκεί να υπάρχει η απαραίτητη πολιτική βούληση από την πλευρά της κυβέρνησης και η αποφασιστικότητα από την πλευρά του επιχειρηματικού κόσμου για μια τέτοια προοπτική.
Σε κάθε αντίθετη περίπτωση, η όποια συζήτηση για την πράσινη ανάπτυξη και επιχειρηματικότητα αφορά απλώς την επικοινωνία και όχι την ουσία. Σε κάθε αντίθετη περίπτωση, η προσπάθεια για την παράλληλη αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης και των κλιματικών αλλαγών είναι καταδικασμένη σε αποτυχία.
